ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten

Week 38 - Vrijdag 18 september: 13.00-16.00

Gastlezing 1: Dr. Onno Zijlstra over Religie, kunst en offer: het geval Kierkegaard. Aansluitend werkgroepen en individuele begeleiding.

Week 39 - Vrijdag 25 september: 13.00-16.00

Instructie en werksessie aan de hand van onderzoeksmodel door docent Grafische Vormgeving Peer Dobbelsteen.

Week 40 - Vrijdag 2 oktober: 8.00 - 16.30 Excursie

Ochtend in het Onze Lieve Vrouwen Klooster van de Benedictinessen te Oosterhout. 9.30 Eucharistie, aansluitend gesprek met Zr. Simone over ‘De Regel van Benedictus’, het leven in het klooster in relatie tot offer. Middag: bezoek aan tentoonstelling over Hermann Nitsch in Museum De Pont (Tilburg). Vervoer: op eigen gelegenheid. Informatie volgt, in elk geval vroeg (7.40) aanwezig zijn op Utrecht CS. Ter voorbereiding: informeer je over de filosofie van René Girard (zie reader) en het werk van Hermann Nitsch.

Naar aanleiding van bezoek aan museum De Pont te Tilburg: videokunst van Bill Viola.

Week 41 -Vrijdag 9 oktober: 13.00-16.00

Inleiding op het artikel uit de Reader: R. Girard, God en geweld. Over de oorsprong van mens en cultuur, Tielt 1993, pp. 1-43, 253-276 door Renée van Riessen. Probeer daarnaast extra informatie op te zoeken over leven, werk en kernconcepten van Girard. Derde werkgroepsessie.

Week 42 - Vrijdag 16 oktober: 13.00-16.00

Gastlezing 2: Dr. Dorothea Erbele-Küster (Bijbelwetenschapper en oudtestamenticus) over Offer in het Oude Testament. Aansluitend werkgroepen en individuele begeleiding.

Week 43 – Herfstvakantie

Week 44 - Vrijdag 30 oktober: 13.00-16.00

Gastlezing 3: Dr. Lourens Minnema, Religiewetenschapper (VU) over Offers in niet-westerse religies, met name het Vuuraltaar. Lees ter voorbereiding het artikel van Frits Staal in de reader. Aansluitend discussie, werkgroepen/individuele begeleiding.

Week 45 - Vrijdag 6 november: 13.00-16.00

Gastlezing 4: Drs. Elly Stegeman (kunsthistoricus, kunstcriticus en curator SM’s - Stedelijk Museum ’s-Hertogenbosch) over Het offer. Over de gelijknamige film van Tarkovsky, hedendaagse kunst en het vrijmaken van de weg voor het nieuwe. Vervolg werkgroepsessies en individuele begeleiding.

Week 46 - Vrijdag 13 november: 13.00-16.00

Gastlezing 5: Dr. Gert van Klinken (historicus van de religie) over Het offer en de oudste vorm van religie in Nederland. Aansluitend discussie, werkgroepen/individuele begeleiding.

Week 47 - Vrijdag 20 november: 13.00-16.00

Gastlezing 6: Dr. Laurens ten Kate (filosoof, UvH) over Het offer tussen religie en erotiek. Over Georges Batailles atheologie. Aansluitend discussie, werkgroepen/individuele begeleiding. Lees ter voorbereiding: artikelen van en over Bataille in de Reader.

Week 48 Vrijdag 27 november: 13.00-16.00

Gastlezing 7: Mr. Drs. Erik Asscher (is krijgsmachtpredikant bij de Koninklijke Luchtmacht en verricht een promotieonderzoek aan de PThU naar de interactie tussen militairen en krijgsmachtpredikanten) over Offerbereidheid van militairen in oorlogssituaties en situaties waarin humanitaire hulp geboden wordt. Er worden verbindingen gelegd met de theologische thematiek van het offer, de ethiek en de hedendaagse cultuur. Aansluitend discussie, werkgroepen/individuele begeleiding.

Het sneuvelen van militairen als offer

Vanouds spreekt men bij het sneuvelen van militairen over een offer. Daarbij kun je denken aan vrede en vrijheid als hogere doelen die het waard zijn om voor te leven, te vechten, en desnoods voor te sterven. Bij de jaarlijkse herdenkingen op 4 mei worden gevoelens van respect en dankbaarheid getoond jegens de gesneuvelde militairen en hun nabestaanden: zij stierven opdat wij in vrijheid zouden leven. Daartegenover hoor je ook wel eens andere geluiden. Journalisten, politici en kunstenaars belichten de andere kant van de medaille. Zij geven stem aan hun verbijstering en boosheid over de dood van kwetsbare mensen en uiten verzet tegen militaire missies ver van huis waarvan ze de zin niet kunnen inzien. Stem en tegenstem, kunnen die tegelijk klinken in één compositie?

Rooster van de weken 49-51 volgt nog.

Week 02 -Vrijdag 15 januari: 11.00 – 17.00

Op vrijdag 15 januari 2010 vindt het symposium ´Make me an offer´ plaats in het Dominicanenklooster in Zwolle. Filosoof Joachim Duyndam en ethicus Ted van Baarda spreken dan over het thema ‘offeren’. Studenten van ArtEZ en van de Protestantse Theologische Universiteit exposeren hun werk.

Kunst- en theologiestudenten hebben zich, onder begeleiding van dichter en filosofiedocent Renée van Riessen, kunstenaar Paul van Dijk en grafisch ontwerper Peer Dobbelsteen, een semester lang bezig gehouden met het thema ‘offer’. Ze hielden zich bezig met vragen als: Wat betekent het offer in de kunst, in het christendom en in andere religies? Waar offeren we ons vandaag nog voor op?

Het symposium vormt de afsluiting van dit semester en wordt georganiseerd door dAcapo-ArtEZ, het studium generale van ArtEZ hogeschool voor de kunsten, en Protestantse Theologische Universiteit Utrecht/Kampen/Leiden.

Voor het symposium zijn bijzondere gasten uitgenodigd:

Dr. Joachim Duyndam, filosoof en ethicus aan de Universiteit van Humanistiek zal spreken over de plaats van offeren en goedgeefsheid in de hedendaagse cultuur.

Dr. Ted van Baarda, als ethicus verbonden aan de Nederlandse Defensie Academie spreekt over de offerbereidheid van militairen in verband met militaire ethiek;

Beeldend kunstenaar Janpeter Muilwijk vertelt over de ontwikkeling van zijn werk en de religieuze thematiek daarin, hij ontwierp onder andere de nieuwe schutsmantel voor de Zoete Lieve Vrouwe van Den Bosch.

Gelijktijdig met het symposium is de expositie ‘Make me an offer’ te zien. Het werk is door studenten gemaakt in het kader van de minor Beyond Matters. Het symposium wordt afgesloten met een aantal workshops naar aanleiding van het tentoongestelde werk. Studenten geven een korte toelichting, worden verder uitgedaagd door vragen van deskundigen en gaan in gesprek met het publiek.

Datum: 15 januari 2010

Locatie: Dominicanenklooster, Assendorperstraat 29 Zwolle

Programma:

13.00 uur Dr. Joachim Duyndam

13.30 uur Dr. Ted van Baarda

14.00 uur Janpeter Muilwijk

Aansluitend plenaire discussie en een korte pauze

15.00-16.30 Workshops

16.30-17.00 Afsluiting met hapje en drankje.

Zie voor een indruk van deze afsluiting het verslag ervan.