Eindpresentatie minor Offer

Een groep van honderd belangstellenden kwam op vrijdagmiddag 15 januari naar het Dominicanenklooster in Zwolle voor de afsluiting van de interdisciplinaire minor Beyond Matters – over kunst, religie en cultuur. Het thema was dit jaar het thema “offers”, ingegeven door de gedachte dat een cultuur niet kan bestaan zonder offer, en dat je in alle religies vormen van offeren tegenkomt.

In de gangen, de kelder en de tuin van het klooster was het beeldend werk van de deelnemende studenten te zien; en in de refter vond het symposium plaats. Dr. Joachim Duyndam van de Universiteit voor Humanistiek sprak over de vruchtbaarheid van het offer in concrete situaties. “Wie zich voor anderen opoffert, kan een inspirerend voorbeeld worden”. Dr. Ted van Baarda, docent ethiek aan de Nederlandse Defensie Academie belichtte aan de hand van een fragment uit de film Shooting Dogs de problematische kant van militaire vredesoperaties: wat is de aanwezigheid van blauwhelmen waard als zij op momenten van echte dreiging de ‘compound’ moeten verlaten op grond van een bevel van hogerhand? Kunstenaar Janpeter Muilwijk gaf een toelichting op zijn tekeningen en schilderijen vanuit een visie op de rol van de kunstenaar als ‘zendeling’.

Behalve voor de lezingen was er veel belangstelling voor de expositie waar het “offer” vanuit verschillende invalshoeken beeldend werd belicht. In de binnentuin van het klooster lag een gipsen lam in de sneeuw aan diverse infusen; zakjes “bloed” waren in de boom opgehangen. “Wat wij dood geofferd hebben, moet weer tot leven komen” , vertelde studente Eva van het Loo. De deur van de refter werd hoffelijk open gehouden door het eenvoudige houten kruis van PThU student Jake Schimmel. Je kon er onderdoor kuipen, er tegenaan botsen, of je kon er omheen: door de andere deur. En zijn verschillende manieren om met het kruis-offer om te gaan. Door een tekening van een man met zijn vinger tegen de lippen, geflankeerd door een groot diepzwart vlak verbeeldde Janne Martens de stilte en de geheimzinnigheid die verbonden zijn met het reinigingsoffer.

De 470 zwevende kraanvogels van Lisanne Kuijk (zie foto) hadden de landelijke pers al gehaald en konden daarom op extra bezoek rekenen. Stuk voor stuk met de hand gevouwen, bespoten met witte verflak en opgehangen aan bijna onzichtbare draadjes, naar het voorbeeld van een ernstig ziek meisje uit Hirosjima dat 1000 kraanvogels wilde vouwen voor de wereldvrede. Elk nieuw werk gaf weer een andere toegang tot het offer, en de reactie van één van de deelnemers aan het symposium was dan ook: “ik wist niet dat het offer zoveel betekenissen kon genereren!”