Hoofdstuk 3: Het ontstaan van polyfonie in de muziek van de 13e eeuw
3.6 Clausula
Hieronder een voorbeeld van een clausula in de maten 23-28 (eveneens ontleend aan Leoninusí Viderunt omnes): een noot-tegen-noot-gedeelte in een melismatisch organum.

leoninus_viderunt (15K)

We hebben hier in dit stuk te maken met de nakomelingen van de twee hierboven al genoemde stijlen: het melismatisch organum en de discant-stijl. In het Notre Dame-repertoire zijn de delen in melismatische stijl het oudst en werden de clausulae later geschreven als vervanging van melismatische stukken. Omdat in een clausula de noten van de Gregoriaanse melodie elkaar veel sneller opvolgen dan in de melismatische delen, betekent het invoegen van een clausula dus een verkorting van het gezang (zoals Anonymus IV ook schrijft). De discant-stijl wordt gebruikt bij de melismen van de Gregoriaanse melodie, de melismatische stijl daar waar de oorspronkelijke tekstzetting syllabisch is.

Uit dit clausula ontstaat het motet: zie volgende hoofdstuk.

vorige | volgende